ERHÜRMAN’DAN KIBRIS, AB, MARAŞ, GÜVENLİK VE NÜFUS MESAJLARI

Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Haber Kıbrıs Genel Yayın Yönetmeni Hüseyin Ekmekçi’nin sunduğu “Günaydın Haber Kıbrıs” programında Kıbrıs sorunundan Avrupa Birliği ile ilişkilere, Doğu Akdeniz’de artan güvenlik risklerinden Maraş’a, yeni müzakere metodolojisinden doğrudan ticaret ve uçuşlara, nüfus ve asayiş sorunlarına kadar gündemdeki birçok konuda değerlendirmelerde bulundu.

Erhürman, Avrupa Birliği ile Kıbrıs Türk halkı arasında 2004 sonrasında ciddi bir güven sorunu oluştuğunu belirtirken, AB’nin Kıbrıs müzakerelerinde tarafsız bir aktör olamayacağını ve 5+1 masasının parçası olmadığını vurguladı.

Doğu Akdeniz’de artan askeri hareketliliğe de dikkat çeken Erhürman, Kıbrıs’ın artık bölgesel çatışmalardan bağımsız düşünülemeyeceğini söyledi. Hidrokarbonlar ve bölgesel projelerin dışlayıcı değil, iş birliğine dayalı şekilde değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Erhürman, “Ya sürekli güvenlik riski altında yaşayacağız ya da birlikte zenginleşeceğiz” dedi.

Maraş’ın kapsamlı çözüm ihtimalinin bulunduğu bir dönemde bütünlüklü çözümün parçası olduğunu belirten Erhürman, çözüm perspektifinin tamamen ortadan kalkması halinde ise Maraş’ın Kıbrıs Türk tarafı açısından “oyun değiştirici” olarak kullanılabileceğini söyledi.

Erhürman ayrıca, daha önce ortaya koyduğu “geçiş dönemi” metodolojisinin artık uluslararası temaslarda sözlü olarak konuşulduğunu, bu dönemde doğrudan ticaret ve doğrudan uçuş gibi geri döndürülebilir adımların gündeme gelebileceğini açıkladı.

Ülkedeki nüfus ve güvenlik sorunlarına da değinen Erhürman, seçimlerin ardından kurulacak hükümetten ilk taleplerinden birinin kapsamlı nüfus sayımı olacağını belirtti.

ERHÜRMAN’IN MESAJLARI

• “AB İLE KIBRIS TÜRK HALKI ARASINDA CİDDİ BİR GÜVEN SORUNU OLUŞTU.”
  “2004 yılından sonra yaşananlar Kıbrıs Türk halkının Avrupa Birliği’ne duyduğu güveni ciddi biçimde aşındırdı. Doğrudan Ticaret Tüzüğü’nün hayata geçirilmemesi, Yeşil Hat Tüzüğü’ndeki uygulamalar, Avrupa Parlamentosu kararları ve Schengen süreci bu güven kaybını derinleştiriyor.”
• “SİZ 5+1 MASASININ BİR PARÇASI DEĞİLSİNİZ.”
  “Güney Kıbrıs Avrupa Birliği üyesidir ve veto yetkisine sahiptir. Dolayısıyla Avrupa Birliği’nin Kıbrıs konusunda tarafsız davranabileceğini düşünmüyorum. AB, 5+1 masasının bir parçası değildir.”
• “SANKİ BİZ BURADA YOKMUŞUZ GİBİ DAVRANILIYOR.”
  “Avrupa Parlamentosu’nda yalnızca Rum kayıplarını esas alan kararlar alınıyor. 1974’le ilgili rapor hazırlayacak raportör yalnızca Güney Kıbrıs’ta temas yapıyor. Güven yaratıcı önlemlerden söz ediyorsak Avrupa Birliği ile Kıbrıs Türk halkı arasında da buna ihtiyaç vardır.”
• “AVRUPA BİRLİĞİ İLE KONUŞACAK ÇOK ŞEYİMİZ VAR.”
  “Halkımın anlatmam gereken çok fazla sorunu ve hak ihlali var. Kimseyle görüşmeyeceğime dair söz vermedim. Tam tersine Kıbrıs Türk halkının sorunlarını anlatacağımı söyledim. Türkiye ile istişare içerisinde hareket ediyoruz. Görüşeceğim ve görüşmeye devam edeceğim.”
• “ADA ARTIK BÖLGESEL ÇATIŞMALARIN DIŞINDA KALABİLECEK BİR YERDE DEĞİL.”
  “Güney Kıbrıs’ın İsrail, Fransa ve ABD ile yaptığı askeri anlaşmalar, Baf Hava Üssü ve uluslararası aktörlerin bölgedeki askeri varlığı güvenlik açısından dikkatle izlenmelidir. Artık yalnızca iki toplum arasında çatışma olmamasını güvenlik olarak değerlendiremeyiz.”
• “HİDROKARBONLAR PAYLAŞILIRSA ZENGİNLİK, PAYLAŞILMAZSA GERİLİM ÜRETİR.”
  “Kıbrıs Türk halkı adanın doğal kaynaklarının ortak sahibidir. Güney Kıbrıs’ın enerji projelerini tek taraflı yürütmesi ve Türkiye ile Kıbrıs Türk tarafının bölgesel projelerden dışlanması yeni gerilim alanları yaratıyor.”
• “YA GÜVENLİK RİSKİ ALTINDA YAŞAYACAĞIZ YA DA BİRLİKTE ZENGİNLEŞECEĞİZ.”
  “Hidrokarbon kaynaklarını ortak kullanır, enerji ve ticaret projelerini bütün tarafların katılımıyla gerçekleştirirsek hem güvenliği hem refahı artırabiliriz. Gelecek nesillere daha müreffeh bir hayat bırakmanın yolu budur.”
• “ÇÖZÜMSÜZLÜK ÇÖZÜMDÜR DİYORSANIZ BUNU AÇIKÇA SÖYLEYİN.”
  “Bugün yaptığımız temasların başarı garantisi olmayabilir. Ama hiç görüşmez, hiç konuşmazsanız çözüme ulaşamayacağınız kesindir.”
• “MARAŞ BÜTÜNLÜKLÜ ÇÖZÜMÜN PARÇASIDIR.”
  “Eğer bir şeylerin olma ihtimali bulunan bir dönemin içerisindeysek Maraş bütünlüklü çözümün parçasıdır. Bugün de Genel Sekreter’in ortaya koyduğu yol haritasının nereye evrileceğini görmeye çalışıyoruz.”
• “ÇÖZÜM İHTİMALİ ÖLDÜYSE MARAŞ OYUN DEĞİŞTİRİCİ OLABİLİR.”
  “Kapsamlı çözüm ihtimali bilinmeyen bir bahara havale edilmişse Kıbrıs Türk tarafı açısından Maraş bir ‘game changer’, yani oyun değiştirici olarak devreye sokulabilir. Bunun formülasyonu ayrıca tartışılabilir.”
• “BİR GEÇİŞ DÖNEMİ ARTIK MASADA SÖZLÜ OLARAK KONUŞULDU.”
  “Referandumdan önce birlikte çalışılacak bir geçiş döneminin olması gündeme geldi. Bu artık yalnızca bizim ortaya koyduğumuz bir metodoloji değildir; masada sözlü olarak konuşulan bir başlıktır.”
• “GEÇİŞ DÖNEMİNDE DOĞRUDAN TİCARET VE DOĞRUDAN UÇUŞ BAŞLAYABİLİR.”
  “Geçiş döneminde geri döndürülebilir adımlar atılabilir. Doğrudan Ticaret Tüzüğü veya doğrudan uçuşlar buna örnektir. Referandum ise geçiş döneminin sonunda yapılabilir. Kim evet dedi, kim hayır dedi o zaman görülecektir.”
• “GERİ DÖNDÜRÜLEMEZ ADIMLAR GEÇİŞ DÖNEMİNDE ATILAMAZ.”
  “Maraş’ın devri gibi geri dönüşü olmayan bir adım geçiş döneminin konusu olamaz. Geri döndürülebilir olanlar yapılabilir, geri döndürülemez olanlar yapılamaz.”
• “GENEL SEKRETER BİZİM METODOLOJİMİZİ YOL HARİTASINA TAŞIDI.”
  “9,5 ay önce ‘metodoloji’ dediğimiz için eleştiriliyorduk. Bugün Lefkoşa’da güven yaratıcı önlemlerin görüşülmesi ve ardından sonuç odaklı bir 5+1’e gidilmesi yaklaşımı Genel Sekreter’in resmi yol haritasında yer alıyor.”
• “BU ÜLKEDE NÜFUS SAYIMI KAÇINILMAZDIR.”
  “Seçimlerin ardından göreve gelecek hükümetten ilk taleplerimden biri kapsamlı nüfus sayımı olacaktır. Elinizde veri yoksa planlama yapamazsınız. Nerede ne kadar polis gerektiğini dahi bilemezsiniz.”
• “ÖĞRENCİYİ YA DA İŞÇİYİ GETİREN DE SORUMLULUK TAŞIMALI.”
  “Bir kişiyi bu ülkeye öğrenci veya işçi olarak getiriyorsanız sonrasında ne olduğunu takip etmek zorundasınız. ‘Ben getirdim, sonrası beni ilgilendirmez’ denilemez. Bunun için yasal sorumluluk mekanizması kurulmalıdır.”
• “ÇOK KÜLTÜRLÜ YAPIYI YÖNETEMEZSENİZ KAOSA DÖNÜŞÜR.”
  “Çok kültürlülük doğru yönetilirse zenginliktir. Ancak insanları topluma entegre edemezseniz kendi gruplarının içine kapanırlar. Özellikle çocukları eğitim sistemi içerisinde bu kültüre entegre etmek zorundayız.”
• “ÖNCE SORUNU KABUL ETMEK GEREKİYOR.”
  “Kim nerede yaşıyor, hangi şehirde kaç kişi var bilmek zorundayız. Nüfusun büyüklüğünü bilmiyorsanız sağlık, eğitim, ulaşım ve güvenlik politikası üretemezsiniz. Böyle bir sorun var. Önce bunu kabul edip ardından çözümleri masaya yatırmak gerekiyor.”